Ciężko się oderwać, jeszcze ciężej uwierzyć

My, pokolenie rozwijającej się wszechobecnie cywilizacji. My, pokolenie cyfryzacji, telekomunikacji i Internetu. Pokolenie, które nie zna pojęcia wojny, śmierci przez rozstrzelanie, przymusowych robót, śmierci głodowej czy obozów zagłady. Historie o wojnie znamy z opowieści dziadków lub podręczników historii

Piekło na ziemi

Sylwia Winnik prowadzi dwanaście wywiadów z byłymi więźniarkami obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu-Brzezince. Ich wspomnienia ułożą się w przepełnioną bólem i smutkiem opowieść “Dziewczęta z Auschwitz“, w której każda z nich przedstawi pracę przymusową z zupełnie innej perspektywy (https://www.taniaksiazka.pl/dziewczeta-z-auschwitz-sylwia-winnik-p-1352045.html). Bohaterki pochodzą z różnych środowisk i regionów, co natychmiast pozwala czytelnikowi ogarnąć sposób wybierania więźniów przez Niemców. Kobiety, a właściwie dziewczęta (niektóre z nich jeszcze dzieci), z dokładną, fotograficzną precyzją i umiejętnością przywoływania detali opiszą co przeżyły. Bez nadmiernej brutalizacji, bez niepotrzebnych wulgaryzmów. Obiektywnie, jak tylko potrafią. W ich historiach nie trzeba żadnych ozdobników, groza i piekło wojny zostały tu przedstawione nad wyraz klarownie.

Dla każdej z nich przybycie do obozu było zaskoczeniem. By przetrwać najczęściej uciekały do świata wspomnień z dzieciństwa, idealizowały wspomnienia i domy rodzinne, tworząc idylliczne wizje piękna i beztroski. Niektóre trafiły do obozu ze swoimi bliskimi, ale nie były w stanie zrozumieć, dlaczego nie mogą im pomóc. Większość z nich została rozdzielona z rodzinami, których los był przez wiele lat nieznany.

Zupełnie inna optyka

Czytując literaturę faktu niejednokrotnie spotykamy się z opisami więźniów, ich sposobów pracy i walki o przetrwanie. Historie kobiece bazują bardzo silnie na emocjach, jest tu dużo tęsknoty i nadziei na lepsze jutro, myśli o tym, że ten koszmarny sen niebawem się skończy. Nie ma zastanawiania się, czy przetrwają, jest działanie, ale takie, które przede wszystkim zachowuje człowiecze odruchy w zdehumanizowanym świecie. Kobietom nie brakuje empatii, są w stanie pomagać sobie wzajemnie, walczyć o siebie i starać się rozbudować więzi. Na tyle, na ile pozwalają im siły oraz zdrowie. Zawsze ciepło myślą o kimś, dla kogo starają się przetrwać, niejednokrotnie komuś to w obozie obiecują. Jedna z bohaterek przetrwa wyłącznie ze względu na tych, którzy uchowają ją przed śmiercią po stracie zaledwie tygodniowego dziecka. Inna będzie oddawała hołd przyjaciółce, w miejscu, w którym zostanie rozstrzelana.

Każda z bohaterek opowiada o swoich losach odważnie, mimo iż w żadnym stopniu nie uważa siebie samej za bohaterki. Nie ma tu fałszywej skromności, przeinaczania faktów lub naginania wydarzeń. Jest przerażające tu i teraz, które czytelnik może odczuwać silnie i nie bez wzruszenia. Publikacja nie raz przyniesie dłuższe chwile refleksji i choć będzie się prosiła o pozostawienie jej po kilku rozdziałach ku głębszej zadumie, nie pozwoli od siebie oderwać wzroku. I serca.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com